Karaca’dan KDK raporuna sert tepki
TBMM Dilekçe ve İnsan Hakları Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyon’da Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) 2025 yılı raporu görüşüldü. Toplantıda CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, KDK kararlarına kamu idarelerinin uyum oranındaki düşüşe dikkat çekerek, kurumun etkinliğinin sorgulanması gerektiğini söyledi.
Karaca, “Eğer kurum nihai çözümler üreten etkin bir yapıysa, kararlarına uyum neden her yıl düşüyor?” diye sordu.
Uyum Oranı Yıllar İçinde Geriledi
KDK verilerine göre idarelerin tavsiye kararlarına uyma oranları son dört yılda kademeli olarak düştü.
2022’de yüzde 80,01
2023’te yüzde 77,51
2024’te yüzde 71,29
2025’te ise yüzde 59,38
Karaca, 422 kamu idaresinin KDK kararlarına uymayacağını bildirdiğini belirterek, hangi bakanlık ve kurumların hangi gerekçelerle kararlara uymadığının kamuoyuna açıklanması gerektiğini ifade etti.
Uyulmayan kararların dağılımında Adalet Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve yerel yönetimlerin yer aldığını belirten Karaca, “TBMM Başkanlığına bağlı çalışan bir kurumun kararlarının yanıtsız bırakılması Meclis denetiminin zayıflaması anlamına gelir” dedi.
Başvuruların Yüzde 20’si Kabul Edilebilir Bulundu
Karaca, 2025 yılında KDK’ya yapılan 21 bini aşkın başvurudan yalnızca yaklaşık yüzde 20’sinin kabul edilebilir bulunduğunu kaydetti. Vatandaşların başvuru süreçlerinde sorun yaşayıp yaşamadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirten Karaca, yoğun bilgilendirme faaliyetlerine rağmen kabul oranının düşük kalmasının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“İstanbul Sözleşmesi Raporda Neden Yok?”
Komisyon görüşmelerinde Karaca, KDK’nın kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin çalışmalarında ve Kadın Özel Raporu’nda İstanbul Sözleşmesi’ne yer verilmemesini de eleştirdi. Karaca, “Kadına yönelik şiddetle ilgili yapılan çalışmalarınızda İstanbul Sözleşmesi’nden hiç bahsedilmemiş olması dikkat çekici” dedi.
Bu sözlerin ardından komisyon toplantısında İstanbul Sözleşmesi üzerinden tartışma yaşandı. İktidar partisi Afyonkarahisar Milletvekili Mehmet Taytak, konunun “kapanmış” olduğunu ifade ederken, Karaca ise “Sizin için kapanmış olabilir ama bizim için kapanmış bir konu değil. İstanbul Sözleşmesi’nin uygun bulma kanunu hâlâ Meclis’te meriyse bu konu kapanmamıştır” yanıtını verdi.
Karaca ayrıca, “Kadının yaşam hakkından daha ciddi bir konu olamaz” ifadelerini kullandı.
MESEM ve Çocuk Hakları Sorusu
Karaca, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalışırken hayatını kaybeden çocuklara ilişkin KDK’ya yapılan başvurular ve verilen kararlar hakkında da bilgi istedi. Bu soruya komisyonda net bir yanıt verilmediği belirtildi.
Çocuk işçiliği ve cezaevlerindeki çocuklara ilişkin yürütülen çalışmalara dair de açıklama talep eden Karaca, Çocuk Hakları Strateji Belgesi hazırlık sürecinde Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi uyarınca çocukların karar alma süreçlerine katılımının güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.
Konuşmasının sonunda KDK personeline teşekkür eden Karaca, ancak verilen kararların uygulanmaması halinde vatandaşın hak arama mekanizmasının zayıflayacağı uyarısında bulundu.
