Kota sorunu kalkarsa sebze meyve ihracatı 10 milyar doları bulur
Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin ihracat potansiyelini tam anlamıyla hayata geçirebilmesi için önündeki kota ve gümrük vergilerinin ilgili ülkelerle ikili görüşmelerle hafifletilmesi ya da kaldırılması gerektiğini belirtti.
Sektörün taleplerini içeren kapsamlı bir raporu Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’a sunan Uçak, yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin ihracatını artıracak düzenlemeler konusunda destek talebinde bulundu.
Türk yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörünün sorunlarının özetlendiği raporda;
İşlenmiş ürünlere verilen desteklerin yeniden devreye alınması talebinde bulunan Uçak, “Bugün toplamda 6,3 milyar dolar seviyesinde olan yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatımızı kısa sürede 10 milyar dolara taşıyabilecek üretim gücüne ve altyapıya sahibiz. 10 milyar dolarlık ihracat yolculuğunda ihraç pazarlarında kotaların kaldırılması, gümrük vergilerinin düşürülmesiyle ilgili Ticaret Bakanımız Sayın Prof. Dr. Ömer Bolat’ın desteklerine ihtiyacımız olduğunu ifade ettim” dedi.
İşlenmiş ürünlere verilen destekler yeniden devreye alınmalı.
Katma değerli üretim ve ihracatın Türkiye ekonomisi açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çeken Uçak, sektöre verilen desteklerin yeniden hayata geçirilmesinin ya da farklı bir destek mekanizmasının hayata geçirilmesinin sektörün rekabet gücünü artıracağını dile getirdi. Uçak konuyla ilgili görüşlerini şöyle özetledi; “İşlenmiş ürünlere yönelik verilen DFİF desteklerinin, katma değerli üretim gerçekleştiren firmalarımızın uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artıracak şekilde ambalajlı ürün bazında yeniden uygulanmasını talep ediyoruz.”
Kuru domateste AB kotası sektörün büyümesini sınırlıyor
Avrupa Birliği’nin kuru domates ithalatında uyguladığı 8 bin 900 tonluk kotanın sektörün büyümesini engellediğini belirten Uçak, Türkiye’nin dünya kuru domates ticaretindeki güçlü konumuna rağmen mevcut kotanın yetersiz kaldığını ifade etti.
“Kuru domateste dünyanın en önemli üretici ve ihracatçı ülkelerinden biriyiz. Avrupa Birliği en büyük pazarımız konumunda. Geçmiş yıllarda 8 bin 900 tonluk kotayı 5-6 ayda doldururken, bugün ocak ayı içerisinde bu kota tutarında ihracata ulaşıyoruz. 2025 yılında 189 milyon dolarlık kuru domates ihracatı gerçekleştirdik. Dünya sıralamasında İtalya’nın ardından ikinci sıradayız. Avrupa Birliği’nin uyguladığı kotanın kaldırılması ya da en az 40 bin tona çıkarılması için Sayın Bakanımızdan destek talep ettik” dedi.
Mısır’a elma ihracatında,
Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, Türkiye’nin yıllık 300 bin ton elma ihracat kapasitesine ulaştığını, bu artışta Hindistan’dan gelen talebin etkili olduğunu vurguladı. Son dönemde Mısır’dan da elma talebinde artış olduğunun altını çizen Uçak, “Ancak, Mısır Türkiye’den elma ithalatına yüzde 40 gümrük vergisi uyguluyor. Bu nedenle ihracatçılarımızın rekabet gücü düşük kalıyor. Mısır’a elma ihracatında gümrük vergisinin kaldırılması ya da düşürülmesi konusunda iki ülke arasında müzakerelerin gerçekleştirilmesini talep ettik.
Avrupa Birliği’nin Salça Kotası,
Türkiye’nin küresel pazarda güçlü olduğu bir diğer ürün grubunun salça olduğunu hatırlatan Uçak, Avrupa Birliği tarafından salça ürünlerine uygulanan kotaların artırılmasının da sektör açısından kritik önem taşıdığını söyledi.
Ukrayna’ya Domates İhracatı,
Sayın Bakanımıza sunduğumuz raporda yer alan bir diğer konumuz Ukrayna’ya domates ihracatımızda Ukrayna Devletinin uyguladığı yüzde 10 oranındaki gümrük vergisinin 22 Temmuz 2025 tarihinde ilave olarak yüzde 25’den başlayan oranlarda anti-damping vergileri söz konusu ülkeye ihracatımızı olumsuz etkilemektedir. Söz konusu soruşturma kapsamında ülkemiz aleyhine haksız bir şekilde verilen kararın yeniden gözden geçirilmesi için iki ülke arasında müzakerelerin gerçekleştirilmesini istedik” dedi.
“Sayın Bakanımız çözüm konusunda olumlu yaklaşım sergiledi”
Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’ın sektörün taleplerini dikkatle dinlediğini ifade eden Uçak, şunları söyledi:
“Sayın Bakanımız sektörümüzün taleplerini büyük bir dikkatle dinledi. Mevkidaşlarıyla gerçekleştireceği görüşmelerde bu konuları gündeme taşıyacağını ve çözüm için çaba göstereceğini ifade etti. Gösterdiği yakın ilgi ve yapıcı yaklaşım için kendilerine teşekkür ediyoruz. Sektörümüzün sorunlarının çözümü ve ihracatımızın artırılması amacıyla temaslarımızı sürdürmeye devam edeceğiz.”
2026 hedefi 7,5 milyar dolar ihracat
Yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin 2025 yılında toplam 6,3 milyar dolarlık ihracata ulaştığını hatırlatan Uçak, 2026 yılının ilk beş ayında Yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin toplam ihracatında güçlü bir büyüme performansı yakalandığını dile getirdi.
2026 yılının ocak-mayıs döneminde sektörün toplam ihracatının yüzde 18 artışla 2 milyar 384 milyon dolardan 2 milyar 815 milyon dolara yükseldiğini belirten Uçak, hava koşullarının üretime olumlu yansımasının da etkisiyle yılın ikinci yarısında ihracat artışının devam etmesini beklediklerini söyledi.
Uçak, “Üretim gücümüz, ürün çeşitliliğimiz ve ihracat pazarlarımızdaki etkinliğimiz dikkate alındığında 2026 yılını 7,5 milyar dolarlık ihracat hacmiyle tamamlayabileceğimize inanıyoruz. Ticaretimizin önündeki kotaların kaldırılması gümrük vergilerinin düşürülmesi halinde ise orta vadede 10 milyar dolarlık ihracat hedefi ulaşılabilir bir hedef olacaktır” diyerek sözlerini tamamladı.
