Denizli’de sanayinin önünü açan elektrik santrali binası korunacak
Denizli’de 1954 yılında hizmete giren ve büyük tekstil fabrikalarının açılmasını sağlayan Gökpınar Hidroelektrik Santrali binası koruma altına alındı. Mimarlar Odası Denizli Şubesi’nin bina çevresinde düzenlediği forumda binanın önemine dikkat çekildi.
Gökpınar’da suyun bol olduğu dönemde kurulan hidroelektrik santrali binası için koruma kararı alındı. Denizli Mimarlar Odası’nın girişimleriyle yapılan başvuru sonucu 1954’te kente elektrik sağlayan bina koruma altına alındı.
1954’te hizmete alınan santral, şehirde yaşanan elektrik sıkıntısını kökünden çözmenin yanında, büyük tekstil fabrikalarının ihtiyacı olan elektriği de karşılıyordu. Bu nedenle santral Denizli’nin sanayileşmesinin en önemli faktörlerinden biriydi.
Mimarlar Odası Denizli Şubesi, Mimarlık Haftası etkinlikleri çerçevesinde bölgeye gezi ve forum düzenledi. Binanın tescillenmesinde önemli bir değer kazandıran Pamukkale Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Saadet Mutlu Kaytan, katılımcılara binanın, Denizli endüstri tarihine kazandırdıklarını anlattı.
Kaytan, yapının tarihinin çok eski dönemlere dayanmadığını fakat önemli bir yapı olduğunu vurguladı. Santral binasının 1940 ve 50’ler dönemini anlatan modern mimarlık mirası olduğunu belirten Kaytan, “Modern mimari kapsamı, o dönemin malzemeleriyle inşa edilmiş, belirli bir dönemin özelliklerini taşıyan yapı. Bu santral o dönem Denizli’nin o dönemin elektrik ihtiyacını karşılaması bakımından hem toplumsal hem sosyal hafızada yer almış bir yapı. Dolayısıyla tescillenmesi önemli. Odayı (Mimarlar Odası) tebrik ediyorum.
Oda Şube Başkanı Durdu Kabel de binanın tespiti ve tescillenmesi sürecinde Jeoloji Mühendisleri Odası’nın büyük katkısı olduğunu belirterek teşekkür etti.
Pamukkale Üniversitesi’nden Prof.Dr. Ercan Haytoğlu, bir araştırmasında santralin önemini şöyle aktarmıştı:
1934’te elektrik üretimi yapmak üzere İktisat Bankası ‘Denizli Elektrik Türk Anonim Şirketi’ni kurmuştur. Şirket, Gökpınar’a hidroelektrik santrali kurmak için harekete geçmiştir. Belediye buesnada İktisat Bankası ile işbirliği yapmaktan vazgeçmiştir.1948’de Gökpınar I Hidroelektrik Santrali faaliyete geçinceye kadar Denizli’de elektrik sorunu sıkıntılı bir şekilde devam etmiştir. Denizli’deki sanayileşme isteği, bu santralin faaliyete geçtiği yıl yeni bir santralin kurulmasını gündeme getirmiştir. Sümerbank İplik Fabrikası’nın kurulması isteği, 1949’daGökpınar II Hidroelektrik Santrali’nin temelinin atılmasını sağlamıştır. 1954’te açılışı yapılan bu santral de kısa sürede Denizli’nin ihtiyacını karşılayamaz hale gelmiştir. Denizli’nin ulusal elektrik şebekesine bağlanmasına kadar elektrik sorunu çözülememiştir.”
Tesis fotoğrafları Prof.Dr. Ercan Haytoğlu’nun “Denizli Kentinin Elektrik Tarihine Bakış” isimli çalışmasından alınmıştır.
