Milletvekili Ün: Denizli’nin Sadece Yoğurdu Değil Bağrı da Yanık
Denizli Milletvekili Dr. Sema Silkin Ün, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Acıpayam’ın üç asırlık ayakkabıcılık merkezi Yeşilyuva’yı örnek göstererek elektronik pazar yerlerinin esnaf üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Küçük işletmelerin yüksek komisyonlar, artan maliyetler ve finansman sorunları nedeniyle ayakta kalma mücadelesi verdiğini belirten Ün, “Bu Meclis bugün bir tercih yapacak; ya üç yüz yıllık ustanın yanında duracak ya da komisyon kesen algoritmanın” dedi.
TBMM Genel Kurulu’nda, elektronik pazar yerlerinin esnafa olumsuz etkilerinin ve bu şirketlere sağlanan desteklerin ekonomik sonuçlarının araştırılmasına yönelik grup önerisi üzerine söz alan Denizli Milletvekili Dr. Sema Silkin Ün, konuşmasına NATO Zirvesi’nde dünya liderlerine ikram edilen Denizli’nin meşhur yanık yoğurdunu hatırlatarak başladı.
Yanık yoğurdun Denizli’nin tanıtımına katkı sunduğunu belirten Ün, “Denizli’nin sadece yoğurdu yanık değil; sanayicisinin, çiftçisinin ve esnafının da bağrı yanık” ifadelerini kullandı.
Konuşmasında Denizli’nin Acıpayam ilçesine bağlı Yeşilyuva Mahallesi’ni örnek gösteren Ün, yaklaşık üç yüz yıllık ayakkabıcılık geleneğinin bugün ağır ekonomik koşullar altında yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Yüksek enflasyon, artan üretim maliyetleri ve finansmana erişim sorunlarının küçük üreticileri zor durumda bıraktığını belirten Ün, yerel üreticilerin bir yandan da küresel dijital platformların baskısıyla mücadele etmek zorunda kaldığını ifade etti.
Elektronik pazar yerlerinin uyguladığı yüksek komisyon oranlarının esnafın kazancını erittiğini vurgulayan Ün, birçok işletmenin satış hacmi artsa bile yeterli gelir elde edemediğini söyledi. Esnafın yalnızca platform komisyonlarıyla değil, kargo ve lojistik maliyetleriyle de mücadele ettiğine dikkat çeken Ün, kamuya ait lojistik altyapının küçük işletmeleri destekleyecek şekilde kullanılmasının önemine işaret etti.
Esnaf ve Sanatkârlar Odalarının verilerini paylaşan Ün, yılın ilk beş ayında açılan iş yeri sayısının yüzde 9,66 azaldığını, kapanan iş yeri sayısının ise yüzde 8,15 arttığını belirtti. Her gün ortalama 354 esnafın faaliyetini sonlandırdığını kaydeden Ün, 2022 yılından bu yana yaklaşık 600 bin esnafın iş yerini kapattığını, yalnızca son bir yılda 120 bin esnafın kepenk indirdiğini ifade etti.
E-ticaret hacmindeki büyümenin tek başına başarı göstergesi olarak sunulamayacağını belirten Ün, “4,5 trilyon lirayı aşan e-ticaret hacmine esnaf adeta boğularak ulaştı. Yaşanan yalnızca bir ekonomik kriz değil, alın terinden aracılara doğru gerçekleşen bir gelir transferidir” değerlendirmesinde bulundu.
Büyük elektronik pazar yerlerine sağlanan teşvikleri de eleştiren Ün, ihracatı teşvik gerekçesiyle yapılan bazı düzenlemelerin büyük şirketlere önemli avantajlar sağladığını söyledi. Yerli üretici ve küçük işletmelerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Ün, küçük esnaf için düşük faizli kredi imkânlarının artırılması, vergi ve SGK borçlarında faizsiz yapılandırma sağlanması ve elektronik pazar yerlerindeki komisyon uygulamalarının yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Konuşmasının sonunda Yeşilyuva’nın üç yüz yıllık ayakkabıcılık geleneğine dikkat çeken Ün, “NATO sofrasındaki yanık yoğurt dünyaya Denizli’nin marifetini gösterdi. Peki Yeşilyuva’nın üç yüz yıllık ayakkabısını kim gösterecek, onu kim koruyacak? Bu Meclis bugün bir tercih yapacak; ya üç yüz yıllık esnafın yanında duracak ya da komisyon kesen algoritmanın” sözleriyle araştırma önergesine destek verilmesini istedi.
