ARTAN KISA MESAJ (SMS) DOLANDIRICILIKLARINA DİKKAT
Avukat-Arabulucu Zafer Ersin Topoğlu yazdı...
Teknolojinin hayatımızın her alanına girmesiyle birlikte dolandırıcılık yöntemleri de çeşitlenmiştir. Son dönemde en sık karşılaşılan yöntemlerden biri de vatandaşlara gönderilen dolandırıcılık amaçlı kısa mesajlar (SMS) olmuştur. Banka, kargo firması, bahis hesapları, bir hukuk bürosu, Adalet Bakanlığı, e-Devlet ya da kamu kurumu gibi görünerek gönderilen bu mesajlar, kişisel bilgileri ve finansal verileri ele geçirmeyi hedefler. Mesajlarda genellikle “hesabınız askıya alındı”, “ödemeniz onay bekliyor” veya “ödül kazandınız, linke tıklayın” ya da “uzlaştırma dosyanız açıldı” gibi ifadeler yer alır ve bir linke tıklamayı yönlendirir. Kişi bu bağlantılara tıkladığında, farkında olmadan dolandırıcıların yönlendirdiği sahte sitelere girer ve bu sitelerdeki kaçak yazılımlar da telefondaki kişisel bilgilerine ve bankacılık şifrelerine ulaşarak bu bilgileri de sanal ortamda paylaşarak mağduriyete sebep olur. Dolayısıyla bilginiz dışında gelen bir SMS ve içeriğinde de bir link varsa linke tıklanmaması ve gelen numaraya herhangi bir cevap yazılmaması önemlidir.
Bu gibi durumlarda özellikle hukuki süreç içerikli yani uzlaştırma dosyası, icra dosyası veya dava dosyası açıldı gibi bir SMS alındığında kişi ilk olarak e-Devlet uygulamasından kendi sayfasındaki dava ve icra dosya sorgulamalarını yaparak kontrol sağlamalıdır. Şayet o kısımda herhangi bir dosyası yoksa ya da kendisinin de bilmediği yeni bir dosyası yoksa zaten gelen SMS, dolandırıcı amaçlı gönderilmiştir. Kısa mesajı hiç dikkate bile almasına gerek yoktur. Ancak yaptığı kontrol de yeni bir dosyası görünüyorsa SMS’teki linke tıklamamalı ya da SMS’te yazılı irtibat bilgisi ile direk görüşmekten ziyade e-Devlet uygulamasında görülen birim ile doğrudan irtibatlanıp detaylarını resmi kurumdan bizzat öğrenmelidir.
Bu tür fiiller, Türk Ceza Kanunu’nun 157. ve 158. maddelerinde düzenlenen “dolandırıcılık” ve “nitelikli dolandırıcılık” suçlarını oluşturur. TCK m.157’ye göre; Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi dolandırıcılık suçunu işlemiş olur. Aynı kanunun 158. maddesi, suçun bilişim sistemleri veya banka/kredi kurumları kullanılarak işlenmesini nitelikli hâl olarak kabul eder. Bu durumda ceza beş yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır. Ayrıca dolandırıcılıkla birlikte kişisel verilerin izinsiz olarak elde edilmesi hâlinde, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca da idari yaptırımlar gündeme gelir.
Bu suçların önlenmesinde en önemli unsur bireysel farkındalıktır. Vatandaşlar, gelen mesajlara karşı dikkatli davranmalı ve hukukun öngördüğü dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmelidir. Mesela;
1. Hiçbir kamu kurumu veya banka, SMS yoluyla kimlik doğrulaması istemez ve link göndermez.
2. Gelen mesajlarda yer alan bağlantılara (linklere) asla tıklanmamalıdır. Bu bağlantılar, genellikle kurumun resmi sitesine benzeyen sahte sayfalardır.
3. Kişisel bilgiler, kart numarası, şifre veya tek kullanımlık doğrulama kodu (OTP) kesinlikle paylaşılmamalıdır.
4. Şüpheli mesajlar silinmeden önce ekran görüntüsü alınmalı ve BTK, Emniyet Siber Suçlarla Mücadele Dairesi veya Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirilmelidir.
5. Banka hesaplarında olağandışı bir hareket fark edilirse, derhal ilgili banka ile doğrudan (kayıtlı iletişim kanalı üzerinden) irtibata geçilmelidir.
Dolandırıcılık suçları yalnızca bireylerin ekonomik zararına yol açmakla kalmaz; aynı zamanda toplumsal güven duygusunu da zedeler. Bu nedenle her vatandaşın, dijital ortamda karşılaştığı mesajlara karşı temkinli davranması bir hukuki bilinç göstergesidir. Unutulmamalıdır ki, hukukun koruyucu gücü, vatandaşın farkındalığıyla birleştiğinde etkin hale gelir. Dolandırıcılık amaçlı SMS’lere karşı duyarlı olmak, yalnızca kişisel bir önlem değil; aynı zamanda toplumsal bir sorumluluktur.
