Okula başlama yaşı değişiyor
Bakanlık, birinci sınıflarda 14 aya kadar çıkan yaş farkının yarattığı uyum sorunlarını azaltmak için ilkokula başlama yaşını 72 aya sabitlemeyi, 69–75 ay arasında ise kontrollü esneklik tanımlamayı planlıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), yıllardır eğitim camiasının en çok tartıştığı başlıklardan biri olan ilkokula başlama yaşı konusunda yeni bir çalışma başlattı. Mevcut sistemde eylül ayı sonunda 69 ayını dolduran çocuklar okula başlarken, velilerin isteğiyle 66–68 aylık öğrenciler de birinci sınıfa başlayabiliyor. Bu uygulama ise sınıflarda 14 aya kadar ulaşan yaş farkları oluşturuyor.
Uzmanlara göre bu fark, akademik uyumdan sosyal gelişime, dikkat süresinden akran ilişkilerine kadar pek çok sorunu beraberinde getiriyor.
Yeni Model: Temel Yaş 72 Ay, Esneklik 69–75 Ay
Bakanlığın hazırladığı düzenlemeye göre ilkokula başlama yaşı temel olarak 72 ay olacak. Ancak çocukların gelişimsel değerlendirmelerine göre 69 ile 75 ay arasında esneklik tanımlanacak.
Bu düzenlemenin hedefi: Sınıfları daha homojen bir yaş yapısına kavuşturmak, gelişimsel açıdan en uygun başlangıç dönemi olan 72 ayı esas almak, akran zorbalığı ve uyumsuzluk riskini azaltmak.
Yaş Farkı Akran Zorbalığını Artırıyor
Mevcut uygulamada aynı sınıfta 66 aylık bir çocuk ile 80 aylık bir öğrenci bulunabiliyor. Eğitimciler, bu durumu “14 aylık bir bebeğin 28 aylık bir çocukla aynı beceriyi göstermesini beklemek gibi” sözleriyle özetliyor.
Araştırmalara göre: Küçük yaşta başlayan öğrenciler fiziksel ve duygusal olarak daha olgun akranlarının baskısına karşı savunmasız kalıyor. Büyük yaş grubundaki çocuklar sınıf içi etkinlikleri daha kolay takip ederken, küçük yaş grubu öz bakım, yönerge takibi ve dikkat açısından zorlanıyor. Bu nedenle uzmanlar, başlama yaşının yukarı çekilmesini zorbalığı azaltacak kritik bir adım olarak değerlendiriyor.
MEB geçen yıl yaptığı sınıf yerleştirmelerinde öğrencileri yaş gruplarına göre sınıflandırarak daha homojen sınıf yapıları oluşturmuştu. Bu uygulamadan alınan olumlu sonuçlar, başlama yaşının da yeniden düzenlenmesi fikrini güçlendirdi.
Küçük Yaşta Başlayan Öğrencilerin Yaşadığı Sorunlar
Eğitimcilerin gözlemleri ve araştırmalar, küçük yaşta okula başlayan çocuklarda şu sorunları öne çıkarıyor: Kalem tutma ve çizim gibi ince motor becerilerde yetersizlik, dikkat süresinin kısa olması, tuvalet, yemek, çanta düzeni gibi öz bakım gereksinimlerinde zorlanma, sınıf kurallarına uyumda gecikme, fiziksel olarak küçük olmaları nedeniyle zorbalığa açık hale gelme.
Bazı öğrencilerin uyum sağlayana kadar ağlama krizleri, sürekli yardım ihtiyacı ve ödevlerde zorlanma gibi süreçler yaşadığı belirtiliyor.
Uzmanlara Göre En Doğru Başlangıç Yaşı: 72 Ay
Çocuk gelişimi uzmanları, ilkokul için en sağlıklı başlangıç yaşının 72 ay olduğunda hemfikir. Bu görüşü destekleyen değerlendirmeler şöyle: 72 ayını dolduran çocuklar bedensel, zihinsel ve sosyal açıdan okula en hazır dönemde oluyor. 66–71 aylık çocuklar hâlâ oyun çağı özellikleri taşıdığı için sınıf disiplinine uyumda zorlanabiliyor. İlk yıllarda başarılı görünseler bile, özellikle 3. sınıftan itibaren akademik zorlukların arttığı ifade ediliyor. “Sen küçüksün” söylemi ve sosyal baskılar, çocukların özgüven gelişimini uzun vadede olumsuz etkileyebiliyor. MEB’in üzerinde çalıştığı düzenlemenin önümüzdeki dönemde takvime girmesi ve eğitim kamuoyuna açıklanması bekleniyor.
