Denizli Barosu Kadın Hakları Komisyonu: Süresiz nafakanın iptali anayasaya aykırı

Denizli Barosu Kadın Hakları Komisyonu, Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakasına ilişkin iptal kararına sert tepki gösterdi. Komisyondan yapılan açıklamada, “Dün İstanbul Sözleşmesi, bugün nafaka, sırada kadınların hangi kazanılmış hakkı var?” denildi.
Açıklamada şu bilgilere yer verildi:
“Defaatle kadınların kazanılmış haklarının tartışmaya açıldığı, yargı paketlerine konu edildiği, nihayetinde zamanlaması anlamlı iptal kararları ve yasal düzenlemeyle hedef alındığı karanlık bir süreci izlemekteyiz. Neredeyse beşte birinin hukukçu olduğu parlamento, herhalde İstanbul Sözleşmesi’nin hukuka uygun şekilde feshedilmediğinin ve kanunen halen yürürlükte olduğunun farkındadır.”

Komisyon, soyadı düzenlemesindeki aksaklıklara da değindi. Üç yıldır soyadı iptal kararının gereğinin yerine getirilmediği, kadını erkek üzerinden tanımlayan uygulamaların sürdüğü belirtildi.

NAFAKA KARARINA TEPKİ
Anayasa Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “… süresiz olarak …” ibaresini iptal ettiği hatırlatıldı. Kararın, “hakime yeterli çerçeve sunmadığı, belirsizliğe yol açtığı ve makul dengeyi bozabileceği” gerekçelerine dayandığı ifade edildi.

Açıklamada şöyle denildi:
 “Yıllardır uygulamada hâkimin somut olayın koşullarına göre zaten süreli yoksulluk nafakasına hükmetme konusunda takdir yetkisi varken; Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesi değişen koşullarda nafakanın uyarlanmasına, azaltılmasına veya tamamen kaldırılmasına açıkça imkân tanırken, işbu iptal kararının zamanlaması oldukça manidardır.”

Komisyon, kararın “sahte mağduriyet söylemlerini esas aldığı” görüşünü savundu. “Ömür boyu ve değişmez nafaka” algısının bilinçli olarak yaratıldığını, bunun kadınların yüz yıllık mücadeleyle kazandığı hakları aşındırmayı hedeflediğini belirtti.

NAFAKA LÜTUF DEĞİLDİR
Açıklamada ayrıca şu ifadelere yer verildi:

 “Nafaka, bir ‘lütuf’ ya da ‘imtiyaz’ değildir; evlilik birliğinin sona ermesiyle ortaya çıkan derin ekonomik dengesizliği gideren ve tarafların insanca yaşam hakkını koruma altına alan anayasal bir güvencedir. İsmiyle müsemma: yoksulluk nafakası, niteliği gereği önceden belirlenmiş bir süreye bağlanamaz. Zira bu hakkın özü, süreye değil, ‘ihtiyaç ve hakkaniyet’ esasına dayanmaktadır.”

Komisyon, yoksulluğa düşen tarafın çoğunlukla kadın olmasının nedenleri ortadan kaldırılmadan yapılan iptalin, Anayasa’nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olup olmadığını sordu.

İPTAL KARARI NE ZAMAN VE NASIL VERİLDİ?
Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin itirazı üzerine konuyu değerlendirdi. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi. Karar, 30 Eylül 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandı.