Vergi denetiminde yeni dönem: Yapay zeka riskleri önceden gösterecek
Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK), mükelleflerin vergiyle ilgili risklerini denetim sürecine girmeden önce tespit edebilmelerini sağlayacak yapay zeka destekli “Bilinç Platformu”nu hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Yeni sistem sayesinde şirketler ve mükellefler, vergisel durumlarını dijital ortamda analiz ederek olası risklerini puanlama yöntemiyle görebilecek. Böylece vergi incelemesi veya cezai süreçlerle karşılaşmadan önce gerekli önlemleri alma imkânı bulacaklar.
Platform, 150’den fazla kural bazlı analiz ile makine öğrenmesi teknolojilerini bir araya getirerek çalışacak. Sistem, mükelleflere sayısal risk skorları sunarken, ticari ilişki içinde bulunulan firmalardan kaynaklanabilecek olası riskleri de ortaya koyacak.
Yapılan açıklamaya göre sahte belge kullanımı, şüpheli para hareketleri ve kayıt dışı işlem ihtimalleri de sistem tarafından analiz edilecek. Daha önce geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi ve KURGAN sistemi de yeni platformla entegre şekilde çalışacak.
Yeni uygulamayla birlikte vergi denetimlerinde “ikaz denetimi” modeli öne çıkacak. Buna göre bazı durumlarda doğrudan inceleme veya ceza yerine, mükelleflere önceden bilgilendirme ve uyarı yapılacak. Gerektiğinde vergi müfettişleri de sürece dahil olarak rehberlik desteği verecek.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, amaçlarının denetim sonrası müdahale yerine önleyici bir sistem kurmak olduğunu belirterek, yeni uygulamanın hem şeffaflığı artıracağını hem de mükelleflerin olası hatalarını erken aşamada görmesine yardımcı olacağını ifade etti.
Bakanlık, yapay zekâ destekli Bilinç Platformu’nun yıl içerisinde kademeli olarak devreye alınacağını açıkladı.
