“Aşılar kalp krizi yapıyor” paylaşımına uzman yorumu: İkisini aynı cümlede kullanmak çok riskli

Denizli Tabip Odası Başkanı Prof.Dr. Fazıl Necdet Ardıç, özellikle sosyal medyada insanların zihinlerini bulandıran “kalp krizi-aşı” eşitlemesine karşı açıklama yaptı. Facebook’ta emekli bir gazetecinin “aşının kalp krizi yaptığını ileri sürüp, çevresinden örnekler vermesi” üzerine Ardıç, aynı sayfada detaylı bir açıklama yaptı.

Prof.Dr. Ardıç,  içeriği okuduktan sonra, “Aşağıdaki cevabın toplumsal sağlık açısından gerekli olduğunu düşündüm” dedi ve açıklayıcı bir yazı kaleme aldı.

MİYOKARDİT VE KALP KRİZİ AYNI ŞEY MİDİR?
Kalp kası enflamasyonu (miyokardit) ile kalp krizi (koroner arter hastalığına bağlı miyokard infarktüsü) aynı şey değildir. Pek çok viral enfeksiyon, grip virüsü, soğuk algınlığı virüsleri, Covid, otoimmün hastalıklar miyokardite sebep olabilir. Bu durum, damar tıkanmasına bağlı kalp kriziyle karıştırılmamalıdır. Mekanizmaları, klinik seyirleri ve sonuçları tamamen farklıdır.

COVİD AŞISI MİYOKARDİT YAPAR MI?
Konumuz olan mRNA aşılarıyla ilişkilendirilen miyokardit bildirilmiştir. Ağırlıklı olarak genç erkeklerde görülen, çoğu hafif seyirli bir miyokardittir. Adenovirüs veya mRNA aşılarının ilk dozunu takiben 28 gün içinde ortaya çıkan fazladan (miyokardit olaylarının mutlak sayısının, aşılanan milyon kişi başına 1 ile 6 arasında olduğu tahmin edilmektedir. mRNA-1283 aşısının ikinci dozunu takiben ise milyon kişi başına 10 ek risk söz konusudur. Buna karşılık, aşılanmamış SARS-CoV-2 enfeksiyonunu izleyen 28 gün içinde milyon kişi başına 40 fazladan miyokardit olayı olduğunu tahmin edilmektedir(Kaynak 7). Bu hastaların %87’si hafif semptomlarla taburcu edilmiştir(Kaynak 5). Zaten sizin bahsettiğiniz makale de bu miyokarditin olası mekanizmasını daha iyi anlamak amacıyla yapılan in vitro ve fare modellerinden bahsetmektedir(Kaynak 6).

COVİD SONRASI KALP HASTALIKLARI ARTTI MI?
Dünyada kalp hastalıkları en çok ölüme yol açan hastalıklardır. Devamlı artmaktadır, ama bu artış çok uzun yıllardır devam etmektedir. Covid aşısı dönemine ait değildir. Bu artış hızının en önemli nedenleri yaşlanan nüfus artışı, metabolik hastalıklar, çevresel ve mesleki etkenler olarak görülmektedir. 1990’dan bugüne durumu gösteren rapor özetini şekil olarak ekledim(kaynak 2).

KAÇ KİŞİ COVİD OLDU, KAÇI ÖLDÜ? AŞILAR İŞE YARADI MI?
Pandemi döneminde dünyada resmi olarak doğrulanmış 705 milyon Covid vakası görülmüş, yine resmi olarak 7 milyon kişi bu hastalıktan ölmüştür. Bugüne kadar dünyada 13 milyar doz mRNA aşısı yapılmıştır(kaynak 1). Hiç aşı olmayanlara oranla, aşı olanlarda ve aşı olup hatırlatma dozu da yapılanlarda Covid’e yakalanma oranı çok düşmüştür (Kaynak 4). Yapılan matematik modellemeler Covid aşılarının 2021 yılı içinde 14 milyon kişinin hayatını kurtardığını göstermektedir(Kaynak 3).

SONUÇ:

Miyokardit açısından en riskli durum aşı değil, COVID enfeksiyonudur. Bu risk özellikle genç erkeklerde ve semptomatik COVID’de belirgindir. Aşılar olmasaydı pandemi bu kadar kısa sürede kontrol altına alınamazdı.

Bizler de hekimler olarak pandeminin erken döneminde, aşılar henüz yokken, çok değerli meslektaşlarımızı kaybettik.

Elbette herkes kalp sağlığı açısından düzenli kontrol yaptırmalıdır; buna katılıyorum.

Ancak toplumda korku yaratacak şekilde kalp krizi–aşı eşitlemesi yapmak, tıbbi olarak doğru olmadığı gibi kamu sağlığı açısından da risklidir.

Denizli Tabip Odası Başkanı Prof.Dr.Fazıl Necdet Ardıç’ın yazısına dayanak yaptığı kayaklar ise aşağıda:

Kaynak 1: https://www.tga.gov.au/resources/publication/tga-laboratory-testing-reports/quality-assurance-and-control-test-results-covid-19-mrna-vaccines-pfizer-and-moderna

Kaynak 2: https://www.jacc.org/doi/10.1016/j.jacc.2025.08.015

Kaynak 4: https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/71/wr/mm7104e2.htm

Kaynak 3: https://www.thelancet.com/…/PIIS1473-3099…/fulltext…

Kaynak 5: https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2788346…

Kaynak 6: https://www.science.org/doi/10.1126/scitranslmed.adq0143

Kaynak 7: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8863574/