1927 yılında çekilen fotoğraf, Denizli’deki değişimi gözler önüne seriyor
Denizli’nin eski fotoğrafları bugünle kıyaslandığında aradaki uçurum fark edilebiliyor. Cumhuriyet’in ilk yıllarında küçük bir Anadolu kentiyken şimdi en çok sanayileşen 10 kentten biri. Bu sanayileşme Denizli’de birçok şeyi götürdü. Tıpkı yaklaşık 100 yıl önce çekilen bu fotoğraftaki masal şehri gibi…
Sanayileşmenin ve hızlı nüfus artışının en çok zarar verdiği kentlerin başında Denizli geliyor. Bir dönem, neredeyse her sokağından su akan bir kent olan Denizli’de o bol sulu günler yer isimlerinde kaldı: Çaybaşı, Suluköprü, Değirmenönü, Gümüş çay…
HER YERİNDEN SU GEÇEN KENT
Denizli’de bir dönem varlıklı ailelerin oturduğu Çaybaşı da bol sulu yerlerden biriydi. Fırka bahçesi olarak bilinen Tugay Komutanlığı kavşağından çıkan su, şimdiki Değirmenönü Mahallesinden Çaybaşı’na doğru akar güzergahındaki mahalleleri bir bir geçip Gökpınar çayına karışırdı.
Aynı derelerden İstiklal Mahallesi bölgesinde ve şimdi beton bir mahalleye dönüşen Gümüşçay ve Şemikler’de de vardı. Bu akarsular bazı yerlerde mahallelerin, bazı yerlerde de evlerin ortasından geçerdi.
SANKİ MASAL ŞEHRİ
1927 yılında çekilen bir Denizli fotoğrafı, Denizlililere o günleri yaşattı. Fotoğraf, Çaybaşı’nın Saltak Caddesi’ne doğru kıvrıldığı caminin bulunduğu alanda çekilmiş. Fırka Bahçesinden gelen tertemiz su mahallenin ortasından geçiyor. Tam karşıda o dönem ipekböceği üretimi için kullanılan bina görülüyor. Evlerdeki cumbalar ve tam önünden akan su, bir masal şehrini andırıyor.
O GÜNLERE DAİR BİR YORUM
Fotoğraf, Facebook’ta paylaşıldıktan sonra büyük ilgi gördü. Bir kullanıcı yapay zekayı kullanarak fotoğrafı günümüzde nasıl görüneceğini tasvir etti. Fotoğraf onlarca yorum aldı. Bir kullanıcı çocukluğundan hatırladığı Denizli’nin o günkü halini anlatarak fotoğrafı şöyle yorumladı:
“Fotoğraf Çaybaşı’nda Saltak Caddesi kavşağını gösteriyor. Karşıda görülen bina “İpekböcekciliğ” binası. Sağda kadınların arkasında Çaybaşi Camiinin son cemaat bölümünün ahşap uç kısmı görünüyor. Fotoğrafın sağ uç önünde görünmeyen “Fazlı Çeşmesi”nin Çaybaşı çayına karışan kuyruk suları görünüyor. Görüntüden bir sağanak yağış sonrası çekildiği anlaşılıyor. NOT: (Fırka Bahçesinden çıkıp bütün şehri kat ettikten sonra Gökpınar Çayında sonlanan bu “Başpınar Çayı, geçtiği bulunduğu semtin adında da söylenirdi. Çaybaşı Çayı gibi.)
