BİNLERCE YILLIK SANAT: TERAKOTA

Kelime anlamı; sınırsız çanak çömlek yapımı olan terakota, Latince kökenli bir kelime olup, daha çok antik dönemlerde ev ve iş yerlerinde kullanılan çanak-çömlek-testi yapımını ifade eder. Bu eserleri seramikten ayıran en önemli özellikleri ise yapımlarında sadece toprağın ve özel boyaların kullanılmasıdır.

Bugün dahi adı pek çok kişi tarafından bilinmeyen terakota sanatı, icra edilmeye başlandığı ilk günden itibaren birbirinden eşsiz ürünlere hayat vermiştir. Ancak bu ürünlerin neden bu kadar etkileyici oldukları bugün dahi tam anlamı ile tarif edilememektedir. Ustalarına göre bunun nedeni; bu sanat dalının aslında bir aşkı, bir oyunu betimlemesidir. Bu aşk, öylesine büyük bir aşktır ki, yüzlerce yıldan bu yana gördüğünü değil, hayal ettiğini tasvir etmektedir. Bu aşk ile çamura şekil veren usta eller, birbirinden güzel eserlerin ortaya çıkmasını sağlarlar.

Terakota ürünlerin yapımında en önemli husus, uygun toprağı seçmektir. Toprağın uygun olup olmadığını bilecek tek kişi ise terakota ustasıdır. İyi bir terakota ustası, yapacağı üründe hangi toprağı hangi aralıkta kullanacağını iyi bilir. Aksi halde ne tornadaki çamur yerinde durur, ne de üzerindeki boya tutar.

Uygun toprak bulunduktan sonra bir kap su ile buluşur ve bin bir emekle yoğrularak bir çamur parçası haline gelir. İşin en zor, en zahmetli kısmı da; bu çamuru elde etmektir. Çünkü iyi şekilde yoğrulmayan çamur, torna kısmında yıkılır, pişerken çatlar ya da şekillenirken ele zarar verir.

Büyük bir özenle yoğrulan çamur, gerektiği kadar dinlenmeye bırakıldıktan sonra top şeklini alarak bir köşede biriktirilir. Bundan sonra sıra, çamurun tornanın üzerinde yerini almasına gelir. Tornanın merkezine simetrik olacak şekilde elle düzeltilerek konulan çamur, daha sonra yavaş yavaş döndürülmeye başlar. Bu işlemin ardından tornanın hızıyla şekil verme işlemine geçilir. Her turda farklı şekillere bürünen parçalar, her dokunuşta daha pürüzsüz ve düzgün bir hale gelir. Terakota ustası, eserine son şeklini verene kadar bu işlem devam eder. Bu eşsiz sanata siz de şahitlik etmek isterseniz Tavas’ın yolunu tutmalısınız.